Maritiem erfgoed Tanzania in kaart gebracht

maart 2009 -

Eeuwenlang vormde de kust van Tanzania het machtigste handelscentrum van Oost-Afrika. Ruïnes op Kilwa Kisiwani en Songo Mnara getuigen nog van die bloeitijd toen er een levendige handel werd bedreven in goud, juwelen, specerijen en slaven. Maar deze plekken lopen gevaar en zijn daarom op de Unesco-lijst met werelderfgoed in gevaar geplaatst. Om verder verval te voorkomen ondernemen de regering van Tanzania en de Unesco actie. Het Nederlandse Centrum voor Erfgoedactiviteiten (CIE) is gevraagd om te helpen bij het in kaart brengen en beschermen van de sites die zich onder de zeespiegel bevinden. Het uiteindelijke doel is om deze locaties zo te ontwikkelen en te beschermen dat ze van de lijst geschrapt kunnen worden.

Jesper Buursink van de Unesco is in Tanzania om het project op poten te zetten. Hij verwacht veel van het maritieme onderzoek: "We denken onder water veel scheepswrakken en handelswaar te vinden. Dit materiaal kan ons meer vertellen over wie hier handel hebben gedreven, wat ze verhandeld hebben, waar ze vandaan kwamen en waar ze naartoe gingen. Belangrijke geschiedenis die vastgelegd moet worden."

Het project is een samenwerkingsverband tussen verschillende instanties in Tanzania en Zanzibar, zoals de regering, de universiteit van Dar Es Salaam, het nationaal museum, de Marine Park Reserve Unit en het Tanzania Fisheries Research Institute. Jesper Buursink: "We proberen alle partijen die te maken hebben met maritieme cultuur erbij te betrekken. In eerste instantie richten wij ons op de training van academici en studenten. De rest van de bevolking zal later nauw bij het project betrokken worden."

Naast het in kaart brengen en conserveren van de objecten is de ontwikkeling van de regio rond de erfgoedlocaties prioriteit. Als de levensstandaard wordt verhoogd draagt dat bij aan de duurzaamheid van de locaties. Toerisme kan daarin een sleutelrol vervullen. Jesper Buursink: "Over enkele jaren, wanneer er een Tanzaniaans duikteam is opgeleid, kan dat zorg dragen voor het behoud van het culturele erfgoed. Uiteindelijk kan het een grote bron van inkomsten worden, want duiken is een populaire toeristische attractie voor de kust van Tanzania. Er kunnen bijvoorbeeld onderwaterduikroutes uitgezet worden langs scheepwrakken, voorzien van informatie. Enkele voorwerpen kunnen, zonder de site te beschadigen, misschien ook getoond worden in de Tanzaniaanse musea. Dit is een manier om de bevolking bewust te maken van zijn culturele erfgoed."